Ανακαινίζω 2026: ο πλήρης οδηγός για την επιδότηση ανακαίνισης

Η ανακαίνιση μιας παλιάς κατοικίας δεν είναι πια μόνο θέμα αισθητικής. Για πολλά ακίνητα είναι ο μόνος τρόπος να γίνουν ξανά ασφαλή, λειτουργικά και αξιοποιήσιμα — είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να στηρίξει το νέο πρόγραμμα που έχει επικρατήσει να λέγεται «Ανακαινίζω 2026».

Η επίσημη ονομασία της δράσης είναι «Ανακαίνιση Κατοικίας» και αφορά την ανακαίνιση ιδιωτικών ακινήτων με ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις. Πρόκειται για πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021–2027, με στόχο να αναβαθμιστούν παλιές κατοικίες και να αυξηθεί η προσφορά ποιοτικών σπιτιών στην αγορά.

Τι είναι το νέο Ανακαινίζω

Το πρόγραμμα επιχορηγεί εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης σε παλαιές κατοικίες. Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 € ανά κατοικία, ενώ προβλέπεται πρόσθετη κάλυψη έως 2.500 € για μελέτες, άδειες, ΠΕΑ, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και ελέγχους ολοκλήρωσης.

Το ποσοστό επιχορήγησης δεν είναι ίδιο για όλους. Ξεκινά από 70% για τη δεύτερη εισοδηματική κατηγορία και από 80% για τη χαμηλότερη εισοδηματική κατηγορία. Με προσαυξήσεις μπορεί να φτάσει έως 85% ή έως 95%, ανάλογα με τα κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια.

Ποιοι δικαιούνται να υποβάλουν αίτηση

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια και διαθέτουν εμπράγματο δικαίωμα στο ακίνητο.

Για κλειστή κατοικία, ο αιτών πρέπει να έχει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%.

Για ανοικτή κατοικία που ήδη χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, ο αιτών πρέπει να έχει πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, με την προϋπόθεση ότι το ακίνητο αποτελεί την κύρια κατοικία του.

Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας απαιτείται συναίνεση των υπόλοιπων δικαιούχων. Ειδικά όταν υπάρχει ψιλή κυριότητα, απαιτείται και η συναίνεση του επικαρπωτή.

Εισοδηματικά κριτήρια

Τα όρια βασίζονται στο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα του φορολογικού έτους 2025. Για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό εισόδημα.

Αν το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα παραπάνω όρια, μπορεί να εξεταστεί ο μέσος όρος των εισοδημάτων των ετών 2023, 2024 και 2025. Αυτό είναι χρήσιμο για νοικοκυριά που είχαν μια μεμονωμένη αύξηση εισοδήματος μέσα στο 2025 αλλά παραμένουν, συνολικά, μέσα στα όρια της δράσης.

Ποιες κατοικίες είναι επιλέξιμες

Το πρόγραμμα καλύπτει δύο βασικές κατηγορίες ακινήτων:

• Κλειστές κατοικίες, που δεν χρησιμοποιούνταν κατά τα έτη 2024 και 2025 και μετά την ανακαίνιση θα χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία ή θα διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση
• Ανοικτές κατοικίες, που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία αλλά χρειάζονται ανακαίνιση λόγω παλαιότητας

Για να είναι επιλέξιμη μια κατοικία, πρέπει να πληροί σωρευτικά τις εξής προϋποθέσεις:

• Να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα
• Να έχει χρήση κατοικίας
• Να διαθέτει οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990 ή αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο
• Να έχει επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ.
• Να κατατάσσεται ενεργειακά σε κατηγορία Γ ή χαμηλότερη, βάσει ΠΕΑ
• Να μην είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης
• Να μην έχει υπαχθεί σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2020

Κατ’ εξαίρεση, για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες μπορεί να γίνει δεκτή κατοικία έως 150 τ.μ., εφόσον προορίζεται για ιδιοκατοίκηση. Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης, όμως, δεν αυξάνεται πέρα από τις 36.000 €.

Πώς αποδεικνύεται ότι ένα ακίνητο είναι κλειστό

Για τις κλειστές κατοικίες δεν αρκεί μια γενική δήλωση ότι το ακίνητο δεν χρησιμοποιείται. Η κενότητα ελέγχεται από στοιχεία του Ε2 και από τα στοιχεία ηλεκτροδότησης.

Στην πράξη, το ακίνητο πρέπει είτε:

• Να παραμένει μη ηλεκτροδοτούμενο, με διακοπή ηλεκτροδότησης που έχει ζητηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2024
• Ή να έχει πολύ χαμηλή κατανάλωση ρεύματος, κάτω από 50 kWh συνολικά για τα έτη 2024 και 2025, με αναλογικό έλεγχο και για το διάστημα του 2026 έως την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας

Αυτό είναι ένα από τα σημεία που χρειάζεται προσοχή. Πολλές κατοικίες είναι πρακτικά κενές, αλλά δεν πληρούν τυπικά το κριτήριο επειδή υπάρχει κατανάλωση ρεύματος ή επειδή δεν έχουν δηλωθεί σωστά τα στοιχεία τους.

Ύψος επιδότησης

Το ποσό της επιχορήγησης υπολογίζεται επί του επιλέξιμου προϋπολογισμού των παρεμβάσεων. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 300 € ανά τ.μ. κύριων χώρων, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Έτσι προκύπτει και το ανώτατο όριο των 36.000 € για κατοικία 120 τ.μ.

Προβλέπονται προσαυξήσεις 5 ποσοστιαίων μονάδων για κάθε ένα από τα παρακάτω κριτήρια:

• Κατοικία σε ορεινή ή νησιωτική περιοχή
• Μονογονεϊκή οικογένεια με αποκλειστική επιμέλεια
• Τρίτεκνη ή πολύτεκνη οικογένεια
• Άτομο με αναπηρία στον αιτούντα, στον/στη σύζυγο ή σε εξαρτώμενο μέλος, αποκλειστικά για κατοικίες που προορίζονται για ιδιοκατοίκηση

Οι προσαυξήσεις λειτουργούν σωρευτικά, αλλά με ανώτατο όριο 95% για την Κατηγορία Ι και 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Τι καλύπτει το πρόγραμμα

Οι επιλέξιμες δαπάνες χωρίζονται σε τρεις βασικές ομάδες:

Εργασίες ανακαίνισης και επισκευής

• Ανακαίνιση μπάνιου ή κουζίνας
• Επισκευή ή αντικατάσταση δαπέδων
• Σοβατίσματα, βαφές και αποκατάσταση φθορών
• Υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εργασίες
• Παρεμβάσεις που καθιστούν την κατοικία λειτουργική και ασφαλή

Εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης

• Αντικατάσταση κουφωμάτων
• Θερμομόνωση
• Αναβάθμιση συστημάτων θέρμανσης ή ψύξης
• Ηλιακός θερμοσίφωνας ή άλλες ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις

Υλικά και προϊόντα

Καλύπτονται επίσης τα απαραίτητα υλικά και προϊόντα που συνδέονται με τις παραπάνω εργασίες, μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ.

Η δράση δεν είναι καθαρά ενεργειακό πρόγραμμα όπως το «Εξοικονομώ». Ωστόσο, οι ενεργειακές παρεμβάσεις είναι υποχρεωτικές: πρέπει να οδηγούν σε αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία και να αντιστοιχούν σε 20% έως 40% του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων.

Πώς καταβάλλεται η επιχορήγηση

Μετά την υπαγωγή της αίτησης, προβλέπεται προκαταβολή ίση με το 60% του εγκεκριμένου ποσού επιχορήγησης. Το ποσό κατατίθεται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό και παραμένει δεσμευμένο για τους σκοπούς της δράσης.

Για να μπορέσει ο ωφελούμενος να χρησιμοποιήσει την προκαταβολή, πρέπει πρώτα να έχει καταβάλει μέσω τραπεζικού συστήματος το 40% της ίδιας συμμετοχής προς αναδόχους ή προμηθευτές και να υποβάλει τα σχετικά αποδεικτικά.

Το υπόλοιπο 40% της επιχορήγησης καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, τον έλεγχο των παραστατικών και την επιβεβαίωση ότι επιτεύχθηκε ο ενεργειακός στόχος.

Η διαδικασία υποβολής βήμα προς βήμα

Βήμα 1 — Βεβαίωση Επιλεξιμότητας

Η πρώτη φάση αφορά την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας του gov.gr / anakainisi.gov.gr. Η βεβαίωση δεν σημαίνει αυτόματη ένταξη στο πρόγραμμα· είναι όμως απαραίτητη προϋπόθεση για την επόμενη φάση.

Η πλατφόρμα για τη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας έχει ανοίξει και, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, η έκδοση βεβαιώσεων μπορεί να γίνεται έως τις 24 Αυγούστου 2026.

Βήμα 2 — Τεχνικός έλεγχος ακινήτου

Πριν την αίτηση χρηματοδότησης, χρειάζεται να ελεγχθούν η νομιμότητα του ακινήτου, τα τετραγωνικά, η χρήση, η παλαιότητα της άδειας, το ΠΕΑ και η δυνατότητα επίτευξης ενεργειακής αναβάθμισης κατά τουλάχιστον μία κατηγορία.

Σε αυτό το στάδιο είναι κρίσιμη η συνεργασία με μηχανικό, γιατί λάθη σε τετραγωνικά, άδειες, ενεργειακή κατάταξη ή ιδιοκτησιακά στοιχεία μπορούν να οδηγήσουν σε απόρριψη ή καθυστερήσεις.

Βήμα 3 — Αίτηση χρηματοδότησης

Η αίτηση χρηματοδότησης θα υποβληθεί σε δεύτερο στάδιο, στο πληροφοριακό σύστημα υλοποίησης της δράσης που διαχειρίζεται το ΤΕΕ. Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας αποτελεί προαπαιτούμενο.

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης θα γίνουν σε διακριτές χρονικές φάσεις, ανάλογα με την κατηγορία της κατοικίας — κλειστή ή ανοικτή.

Βήμα 4 — Υλοποίηση εργασιών

Μετά την υπαγωγή, ο ωφελούμενος πρέπει να ολοκληρώσει το έργο μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία. Η ΚΥΑ ορίζει ολοκλήρωση εντός 18 μηνών από την απόφαση υπαγωγής και πάντως όχι αργότερα από τις 31 Δεκεμβρίου 2028, εκτός αν υπάρξει νεότερη τροποποίηση.

Όλες οι δαπάνες πρέπει να τεκμηριώνονται με παραστατικά και να συνδέονται με το έργο μέσα από το πληροφοριακό σύστημα.

Βήμα 5 — Ολοκλήρωση και τελική εκταμίευση

Μετά την ολοκλήρωση υποβάλλεται αίτημα ολοκλήρωσης. Ελέγχονται τα παραστατικά, οι πληρωμές, η τήρηση της αναλογίας ενεργειακών παρεμβάσεων και η επίτευξη της απαιτούμενης ενεργειακής αναβάθμισης.

Εφόσον όλα είναι σωστά, καταβάλλεται το υπόλοιπο της επιχορήγησης.

Μακροχρόνιες δεσμεύσεις

Οι ωφελούμενοι πρέπει να διατηρήσουν τη χρήση της κατοικίας για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση του έργου.

Αν η κατοικία ενταχθεί με σκοπό την ιδιοκατοίκηση, πρέπει να παραμείνει κύρια κατοικία. Αν ενταχθεί με σκοπό τη μακροχρόνια μίσθωση, ισχύουν πρόσθετοι όροι:

• Η κατοικία πρέπει να μισθώνεται ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον πέντε χρόνια
• Το μίσθωμα πρέπει να παραμείνει σταθερό για τα πρώτα τρία χρόνια
• Δεν επιτρέπεται βραχυχρόνια μίσθωση
• Δεν επιτρέπεται υπεκμίσθωση ή παραχώρηση χρήσης
• Δεν επιτρέπεται μίσθωση σε νομικό πρόσωπο ή για επαγγελματική στέγη

Αν το ακίνητο μεταβιβαστεί μέσα στην περίοδο δέσμευσης, προβλέπεται επιστροφή του συνόλου της επιχορήγησης. Σε περίπτωση παραβίασης των όρων, μπορεί να κινηθεί διαδικασία ανάκτησης της ενίσχυσης.

Πρακτικό παράδειγμα

Διαμέρισμα 90 τ.μ. του 1982, ενεργειακής κατηγορίας Ε, που χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία από τον ιδιοκτήτη. Ο αιτών ανήκει στην Κατηγορία ΙΙ και δεν έχει πρόσθετες προσαυξήσεις. Ο επιλέξιμος προϋπολογισμός εργασιών διαμορφώνεται στα 27.000 €.

• Βασικό ποσοστό επιχορήγησης: 70%
• Πιθανή επιχορήγηση: 18.900 €
• Ίδια συμμετοχή: 8.100 €
• Πρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες μηχανικού/αδειών/ελέγχων: έως 2.500 €, εφόσον πληρούνται οι όροι

Αν το ίδιο νοικοκυριό είχε προσαυξήσεις, το ποσοστό θα μπορούσε να αυξηθεί. Αντίστοιχα, για χαμηλότερη εισοδηματική κατηγορία, η βάση ξεκινά από 80%.

Χρειάζεστε βοήθεια με την αίτηση;

Το πρόγραμμα έχει σημαντικές τεχνικές και φορολογικές προϋποθέσεις. Πριν ξεκινήσετε, πρέπει να ελεγχθούν η επιλεξιμότητα του δικαιούχου, τα στοιχεία του ακινήτου, το ΠΕΑ, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και το αν οι εργασίες μπορούν να καλύψουν τον ενεργειακό στόχο.

Στο γραφείο μας αναλαμβάνουμε τον πλήρη έλεγχο επιλεξιμότητας, την τεχνική αξιολόγηση του ακινήτου, την προετοιμασία του φακέλου και την υποστήριξη σε κάθε βήμα της διαδικασίας. Επικοινωνήστε μαζί μας για να αξιολογήσουμε μαζί το ακίνητό σας.

Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του άρθρου βασίζονται στην ΚΥΑ 86272 ΕΞ 2026 (ΦΕΚ Β’ 3058/02.06.2026), στις επίσημες ανακοινώσεις των αρμόδιων υπουργείων και στα στοιχεία της Πύλης Στεγαστικής Πολιτικής όπως ίσχυαν τον Ιούλιο 2026. Ο Οδηγός Εφαρμογής μπορεί να εξειδικεύσει περαιτέρω τεχνικές λεπτομέρειες, δικαιολογητικά και διαδικασίες.